मलेशियामा नेपाली साहित्य र 'यात्रा' संग्रह -By Ramesh Kandel

अहिलेको समयमा साहित्यमा पूर्ण समर्पित ग्रामीण भेगबाट परदेश पुगेर त्यहाँ आफ्नो श्रम बेच्नेहरु नै छन भन्दा अत्युक्त नहोला। यि मध्ये पनि खासगरी पूर्वेली कलमहरु अग्रभागमा आउँछन। त्यसमा पनि बिकट पहाडी वस्तिका रैथानेहरु जसलाई नेपाल हुँदा हातमुख जोर्ने फुर्सदै हुन्न, साहित्यका कखरा पढ्ने, पढाउने, सिक्ने, सिकाउने समय नै मिल्दैन भन्दा फरक पर्दैन। कलम चलाऊन त झनै कठिन छ। उसै पनि मोफसलमा बसेर लेख्नु भनेको ढुङ्गो चपाउनु बराबर नै हो। केन्द्रले कहिल्यै मोफसललाई नगन्ने, मोफसलले केन्द्र सँग जोडीन नचाहने या अनुकुल नहुने। तर पछील्लो समय केन्द्रकाले डायस्पोरासँग सहकार्य गरेर अघी बढ्न थाले पछी मोफसल पनि जोडीन आइ पुगेको छ, चाहे जुनसुकै कारण होस्। यसरी नै जोडिने क्रममा फाक्चामारा, तेह्रथुमका युवाहरुको कार्य सह्रानिय बनेर आएको छ। यहाँका युवाले मलेशियामा रहेर विश्व भरी छरिएर रहेका साहित्यिक कलमहरुलाई एउटै धागोमा उन्ने कोशीष गरेको छ। त्यसको नेत्रित्व गरेका छन- गनिन्द्र विवशले र प्रथम साहित्यिक संगालोको रुपमा 'यात्रा भाग-१' प्रकाशित गरेका छन फाक्चामाराका युवाहरुले।

घनचक्कर भित्रको रहस्य र पाठक दृष्‍टिकोण -By Ramesh Kandel

मानसिक असन्तुलनबाट गुज्रिरहेको एउटा पात्रको रुपमा आफुलाई प्रस्तुत गरेर र त्यस अवस्थामा मञ्जुश्रीको समय देखी वर्तमान समयसम्मको काठमाण्डौ खाल्डो भित्रको त्यही मानसिकतामा सूक्ष्म बिश्लेषण तथा टिप्पणी गरेको एउटा गहिरो दर्शनको ठेली हो-'घनचक्कर'।

कवी बिहानिको कविता र म -By Ramesh Kandel

कवी बिहानिका कविताले नै मलाई कविता कोर्न उक्साएका हुन भन्दा मलाई लज्जा महशुस हुन्न, तर बाहिरी आवरणमा मात्र बुझ्न खोज्नेलाई यिनका कविता घनघस्याको उकालो भन्दा कठिन लाग्छन। उनकै शब्दमा पनि कला बिनाको कविता लेख्नु, के कविता लेख्नु? -ले यिनिसँगका सामिप्यता बढेका होलान अर्थात यिनका कविता सँग मैले दौत्य सम्बन्ध गाँसे हुँला। यो कविता पढे पछी अलिकती भए पनि प्रतिकृया दिन सदा झै जाँगर कता कता बाट उर्लियो र किबोर्डमा मेरा औंला चल्न थाले। यिनले के सत्य उजागर गरेका छन भने अबका युग कविहरुको युग हो र हुनुपर्छ। उनिहरुले मात्र सुन्दर विश्वको चित्र कोर्न सक्छन भन्ने उदघोष हो कवी बिहानिको र यूके पुगेपछिको प्रथम कविता पनि।

आनी छोइङ डोल्माको "फुलको आँखामा"

आनी छोइङ डोल्माको "फुलको आँखामा" ले बेला बेला संबेदनशिल बनाउँछ र अनायासै आँखाहरु रसाउँछन। त्यसैले होला- धेरै समय पछी एउटा राम्रो कृति पढ्न पाएको अनुभूती संगालिरहेको छु। जस्तो सुकै काम, क्रोध, घृणा, राग, द्वेश, कलह जस्ता दुषित भावहरुलाई पनि दया, करुणा, प्रेम, क्षमा, शिल र धैर्यले वशमा राख्न सकिन्छ भन्ने पाठ र कुनै पनि काम असम्भव छैन भन्ने विश्वास यस पुस्तकबाट प्राप्त गर्न सकिन्छ। भूमिका बिहिन यिनको कृतिमा पुरुषहरुको राक्षसी प्रवृतिलाई उजागर मात्र गरिदिएको छैन कि यती हुँदा हुँदै आमाबाबु र गुरु जती यो संसारमा महत्वपूर्ण अरु केही हुनै सक्दैन किनकी यो जीवन अमुल्य उपहारको रुपमा उनिहरुबाटै प्राप्त गरेका हौं र सम्पूर्ण दुर्गुणहरुको अचुक ओखती पनि प्रेमाभाव नै हो- भन्ने यसको मूल सार हो। एउटा अर्को पक्ष उनी तिब्बती मूलको हुँदा हुँदै पनि आफु जन्मेको भुमी नेपाल प्रती अपार आस्था कायम राख्नु र म नेपाली हुँ-ले सम्पूर्ण नेपालीको शिर उँचो राखेकी छिन्। यस हिसाबले पनि नेपाल आकाश की यि अमुल्य तारा हुन। यिनको पाइलाहरु यसरी नै अटुट रुपले अघी बढीरहुन, यिनले सोचेको अस्पतालले मुर्तता पाओस, सबैतिरबाट यथेष्ट सहयोग जुटोस, यही शुभकामना आनी छोइङलाई र मुरी मुरी बधाई पनि।

'म अमेजन उकालो बग्छु'-एक पाठकको आँखामा -By Ramesh Kandel

अब उप्रान्त म 'म' नै बाँच्छु-

म 'बग्छु, र 'बाँच्छु' 'अमेजन नदी' 

खोला जीवन हो सम्झेर बग्नु बाँच्नु हो